Ngày 05/12/2011 vừa qua, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Tiền Giang đã diễn ra hội thảo Tiêu chuẩn MSC đối với nghề nghêu của khu vực ĐBSCL. Ông Nguyễn Việt Thắng – Chủ tịch hội nghề cá Việt Nam (VINAFIS) Bà Trần Thị Thu Nga, giám đốc Trung tâm FACOD, Phó trưởng tiểu ban phát triển Bền Vững – VINAFIS đồng chủ trì hội thảo.

Đến tham dự hội thảo có đại diện các Sở NN&PTNT của 10 tỉnh thành ven biển phía Nam từ Bình Thuận đến Kiên Giang, đại diện các cục, vụ, viện thuộc Bộ NN&PTNT, đại diện trường Đại học Cần Thơ và Đại học Nông Lâm TP Hồ Chí Minh, các hợp tác xã nuôi trồng, quản lý khai thác nghêu, các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu nghêu của tỉnh Bến Tre, Tiền Giang và nhiều đại biểu đại diện các tổ chức quốc tế như Hiệp hội hợp tác quốc tế Đức – GIZ, Quỹ quốc tế về bảo vệ thiên nhiên WWF, quỹ quốc tế người nghèo tiếp cận thị trường IFAD, OXFAM… đã đến dự.

Buổi hội thảo nhằm giới thiệu đến các tỉnh ven biển, các cơ quan đơn vị, tổ chức có liên quan trong nước và quốc tế về mô hình phát triển bền vững nguồn lợi nghêu theo tiêu chuẩn MSC của tỉnh Bến Tre với những cơ hội và thách thức đặt ra sau 2 năm được chứng nhận tiêu chuẩn MSC.

Sau 2 năm được chứng nhận MSC, nghề quản lý, khai thác nghêu Bến Tre có nhiều chuyển biến tích cực. Đối với quần thể nghêu, sản lượng nghêu được duy trì, nghêu giống xuất hiện nhiều hơn (năm 2011 lượng nghêu chết nhiều nhưng sản lượng giảm không nhiều). Đối với môi trường: các tác động của môi trường được xác định và giảm thiểu; các tiêu chuẩn về môi trường được thực hiện tốt (thống nhất với hướng dẫn về nghề cá có trách nhiệm của FAO); thực hiện quản lý nghề cá theo hướng tiếp cận dựa vào hệ sinh thái. Đối với công tác quản lý đã nâng cao nhận thức và sự tham gia của các bên liên quan, nhờ vậy hiệu lực hiệu quả quản lý nghề nghêu ngày càng được nâng cao. Sau khi được cấp chứng nhận MSC, giá nghêu thương phẩm tại Bến Tre tăng vọt từ 15.000 - 20.000 đồng/kg lên đến 30.000 – 35.000 đồng/kg. Giá nghêu xuất khẩu có nhãn MSC cao hơn nghêu không có nhãn. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực đạt được thì nghề quản lý, khai thác nghêu ở Bến Tre vẫn còn một số khó khăn thách thức như: Nguồn lợi nghêu phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên, thời gian sinh trưởng phát triển kéo dài nên rất khó phòng tránh các rủi ro trước những diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu. Tình trạng khai thác nghêu trái phép vẫn còn xảy ra ở một số HTX thiếu kinh nghiệm, quản lý yếu…

Bà Trần Thị Thu Nga, giám đốc Trung tâm FACOD, Phó trưởng tiểu ban phát triển Bền Vững – VINAFIS cho biết: Mục đích của buổi hội thảo nhằm phát họa bức tranh chung, làm cơ sở cho việc xác định mục tiêu và các giải pháp phát triển bền vững nghề nghêu của vùng ĐBSCL và các tỉnh phía Nam - là vùng có tiềm năng dẫn đầu cả nước trong thời gian tới. Ngoài ra, buổi hội thảo còn hướng đến mục tiêu kêu gọi sự liên kết, hợp tác của cộng đồng các tỉnh ven biển, các cơ quan, đơn vị, tổ chức nghiên cứu khoa học, xã hội, kinh tế trong nước và quốc tế, tăng cường sự hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý, tích cực tham gia xây dựng nhiều mô hình nuôi trồng và quản lý khai thác thủy sản nói chung con nghêu nói riêng theo xu hướng phát triển bền vững. Các địa phương có tiềm năng trong khu vực sớm xây dựng kế hoạch, áp dụng các nguyên tắc bền vững, nhằm tổ chức quản lý, khai thác tốt hơn nguồn lợi nghêu tự nhiên, tạo vùng nguyên liệu an toàn thực phẩm cho chế biến xuất khẩu và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng nghèo vùng ven biển./.

MINH TOÀN